Przeziębienie: domowe sposoby i kiedy iść do lekarza

Przeziębienie to jedna z najczęstszych infekcji, a w większości przypadków mija samoistnie w ciągu około tygodnia. Odpoczynek, nawodnienie i łagodzenie uciążliwych objawów pozwalają przejść je lżej. Równie ważne jest to, by wiedzieć, kiedy domowe sposoby przestają wystarczać i trzeba skontaktować się z lekarzem.

Jak rozpoznać przeziębienie

Przeziębienie wywołują wirusy, dlatego zaczyna się zwykle stopniowo: od drapania w gardle, kataru i uczucia rozbicia. Po jednym–dwóch dniach dołączają często kaszel, nieco podwyższona temperatura, ból głowy czy ogólne osłabienie. Objawy są zazwyczaj łagodniejsze niż przy grypie, która potrafi zacząć się nagle, z wysoką gorączką i silnym bólem mięśni.

Przeziębienie trwa najczęściej około tygodnia, choć kaszel i uczucie zatkanego nosa mogą utrzymywać się dłużej. Ponieważ przyczyną są wirusy, antybiotyki w takiej sytuacji nie pomagają, a ich stosowanie na własną rękę jest błędem.

Domowe sposoby na łagodzenie objawów

Organizm zwalcza infekcję sam, a naszym zadaniem jest stworzyć mu do tego dobre warunki. Oto, co zwykle pomaga poczuć się lepiej:

• Odpoczynek. Jeśli możesz, zostań w domu i się wyśpij. Dzięki temu nie obciążasz organizmu, a przy okazji nie zarażasz współpracowników.
• Nawodnienie. Pij regularnie wodę, herbatę, rozcieńczone soki lub ciepłe napoje. Płyny pomagają utrzymać wilgotne błony śluzowe i uzupełniają straty przy gorączce.
• Ciepłe napoje i zupy. Domowy rosół czy ciepła herbata nie leczą infekcji, ale nawilżają gardło, rozgrzewają i dobrze się je przy słabszym apetycie.
• Nawilżone powietrze. Suche powietrze w ogrzewanym mieszkaniu podrażnia gardło i nos. Pomaga częste wietrzenie, a w razie potrzeby nawilżacz lub mokry ręcznik na grzejniku.
• Płukanie nosa wodą morską lub roztworem soli fizjologicznej. To łagodny sposób na oczyszczenie nosa z wydzieliny, szczególnie przed snem.
• Płukanie gardła i ciepłe napoje na ból gardła. Letni roztwór soli może przynieść chwilową ulgę.
• Wyższe ułożenie głowy podczas snu. Dodatkowa poduszka ułatwia oddychanie, gdy nos jest zatkany.

Jeśli zastanawiasz się nad lekami dostępnymi bez recepty, porozmawiaj z farmaceutą lub lekarzem. Dobiorą rozwiązanie do Twojego wieku, chorób przewlekłych i przyjmowanych już leków. Zawsze czytaj ulotkę i nie łącz kilku preparatów o podobnym działaniu, bo łatwo o przedawkowanie tej samej substancji.

Czego unikać w czasie przeziębienia

Kilka nawyków może wydłużyć rekonwalescencję albo niepotrzebnie obciążyć organizm:

• Forsownego wysiłku. Ciężki trening czy praca ponad siły nie sprzyjają powrotowi do zdrowia. Przy lekkich objawach spokojny spacer zwykle nie szkodzi, ale słuchaj własnego organizmu.
• Palenia papierosów i przebywania w zadymionych pomieszczeniach. Dym podrażnia drogi oddechowe i nasila kaszel.
• Alkoholu. Odwadnia i osłabia regenerację, a w połączeniu z lekami może być niebezpieczny.
• Zażywania antybiotyków z poprzednich kuracji. To częsty błąd. Antybiotyk dobiera lekarz i tylko wtedy, gdy jest do tego wskazanie.
• Ignorowania sygnałów ostrzegawczych. Przeczekanie przeziębienia to dobry plan, ale tylko dopóki przebiega ono typowo.

Kiedy iść do lekarza

Większość przeziębień nie wymaga wizyty w gabinecie. Skontaktuj się jednak z lekarzem, jeśli zauważysz któryś z poniższych sygnałów:

• wysoka gorączka, która utrzymuje się dłużej niż kilka dni lub wraca po okresie poprawy,
• objawy nie ustępują po około 10 dniach albo wyraźnie się nasilają zamiast słabnąć,
• duszność, trudności w oddychaniu, świszczący oddech lub ból w klatce piersiowej,
• silny, narastający ból gardła z trudnością w przełykaniu,
• silny ból ucha, zatok lub twarzy, szczególnie z gęstą wydzieliną,
• ból głowy z sztywnością karku, nietypową sennością lub splątaniem,
• odwodnienie: bardzo rzadkie oddawanie moczu, suchość w ustach, zawroty głowy,
• pogorszenie przebiegu choroby przewlekłej, na przykład astmy, cukrzycy czy schorzeń serca.

Szczególną ostrożność zachowaj w przypadku małych dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży i osób z osłabioną odpornością. U niemowląt każda gorączka powinna być powodem do pilnego kontaktu z lekarzem. W razie nagłej duszności, silnego bólu w klatce piersiowej, utraty przytomności lub bardzo złego samopoczucia nie czekaj na wizytę, tylko zadzwoń pod numer alarmowy 112.

Jeśli nie wiesz, czy objawy są powodem do niepokoju, skorzystaj z konsultacji u lekarza rodzinnego. Zasady dotyczące zwolnień lekarskich i teleporad mogą się zmieniać, więc aktualne informacje warto sprawdzić w swojej przychodni lub na stronach instytucji publicznych.

Jak nie zarażać innych i zmniejszyć ryzyko infekcji

Wirusy przeziębienia przenoszą się drogą kropelkową i przez kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami. Kilka prostych nawyków znacznie ogranicza ryzyko:

• często myj ręce wodą z mydłem, zwłaszcza po kaszlu, kichaniu i przed jedzeniem,
• kichaj i kaszlej w chusteczkę lub zgięcie łokcia, a zużyte chusteczki od razu wyrzucaj,
• nie dotykaj twarzy brudnymi rękami,
• regularnie wietrz pomieszczenia,
• w czasie choroby ogranicz kontakt z osobami z grup ryzyka.

Na co dzień warto też zadbać o podstawy: wystarczającą ilość snu, zróżnicowaną dietę, ruch na świeżym powietrzu i radzenie sobie ze stresem. Nie gwarantują one, że nigdy się nie przeziębisz, ale wspierają ogólną kondycję organizmu.

Pamiętaj, że ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Gdy objawy są niepokojące albo masz wątpliwości, najlepiej skonsultować się ze specjalistą.